UNLP

Wij geven onze trainingen volgens de RIVM-richtlijnen. Je kunt er ook voor kiezen om virtueel aanwezig te zijn. Klik hier voor meer informatie

13 januari 2021
Tim de Ridder

Wat is een winterdip en hoe kun je er mee omgaan?

8 mins
winterdip

Voel jij je somber en futloos als de dagen wat korter zijn? Geen zin om uit je bed te komen, je vol te proppen met eten waarvan je weet dat het niet goed is en heb je minder zin om dingen te ondernemen… Misschien is het wel enigszins herkenbaar voor je. In dat geval zou het zomaar kunnen dat jij last hebt van een winterdip! Maar, wat is een winterdip nu eigenlijk? En hoe kun je hier het beste mee omgaan? In dit artikel kom je erachter waar die winterdip vandaan komt en krijg je vijf praktische tools om er beter mee om te gaan.

Wat is een winterdip?

Het bestaan van de winterdip kwam aan het licht in de jaren tachtig. Onderzoeker Norman Rosenthal verhuisde van het zonnige Zuid-Afrika naar New York. Daar kreeg hij te maken met minder energie en een wat futlozer gevoel tijdens de korte, donkere winterdagen. Hij dacht dat het natuurlijke licht er wat mee te maken kon hebben. Hij plaatste een bericht in de Washington Post en vroeg lezers te reageren als zij ook last hadden van seizoensgebonden stemmingswisselingen. Hieruit bleek van Rosenthal zeker niet de enige was! Hij onderzocht het fenomeen met zijn collega’s en noemde het seizoensgebonden-depressie. Bij ons inmiddels beter bekend als de winterdepressie.

Winterdepressie of winterdip, wat is het verschil?

winterdip

Als je last hebt van een winterdepressie heb je last van depressieve gevoelens, eet je meer (vooral koolhydraten) en slaap je meer. Dat is anders dan bij een “normale” depressie, waarbij je juist weinig trek hebt en weinig slaapt. Een winterdepressie wordt echter ook nog wel eens verward met een winterdip, de iets mildere vorm. Je voelt je dan wat somberder, futlozer. Het is een stuk minder heftig!

Een winterdip wordt veroorzaakt door de hoeveelheid licht die je binnen krijgt. Uit onderzoek is bijvoorbeeld gebleken dat een winterdepressie weinig voorkomt rond de evenaar, waar het langer licht is. Des te meer je richting het noorden gaat, des te hoger de kans op een depressie in de winter. Hoe het precies kan dat een tekort aan licht deze depressie veroorzaakt, is de onderzoekers nog niet helemaal duidelijk. Het zou kunnen zijn dat een gebrek aan licht in de winter jouw biologische klok in de war schopt. Maar, hoe zit dat?

Wat jouw biologische klok en hormoonhuishouding met een winterdip te maken hebben

We weten allemaal dat een dag 24 uur duurt. Maar wist je ook dat jouw biologische klok daar ongeveer twintig minuten langer over doet?! Je kunt je voorstellen dat jouw biologische klok dan niet meer helemaal gelijk loopt met de dag en om dit te voorkomen is er… licht! Licht zorgt ervoor dat jouw biologische klok elke ochtend gereset word. In de donkere winterochtenden wordt je biologische klok niet helemaal goed meer gereset. Die verstoring van jouw biologische klok kan invloed hebben op jouw cortisolniveau, het stresshormoon. Wanneer je “klok” niet goed gereset is, kan je lichaam te veel cortisol aanmaken. Dat kan voor klachten zorgen, zoals die winterdip.

Ook kan licht er voor zorgen dat je melatoninehuishouding niet helemaal op orde is. Melatonine is het hormoon dat tegen je lichaam zegt dat het tijd is om te gaan slapen. Bij een winterdip blijft een deel in je hersenen langer melatonine afgeven, ook in de ochtend. Dat zorgt er dus voor dat je ’s ochtends moeilijker wakker wordt. Je wilt blijven slapen.

Wetenschappers zijn er nog niet helemaal over uit of (het gebrek aan) licht ook invloed kan hebben op jouw serotonineniveau. Serotonine is een stofje in je hersenen wat je gelukkig maakt. In de jaren 80 onderzochten de hersenen van overleden mensen. Hier vonden ze dat in de hersenen bepaalde delen minder serotonine hadden in de winter vergeleken met andere seizoenen. Maar dan blijft de vraag: is het een gevolg of een oorzaak van winterdepressie?

Een winterdip in coronatijd

Wat het natuurlijk extra lastig kan maken, is de combinatie van een winterdip en de coronaperiode waar we op dit moment in leven. Een groot deel van het land is (op het moment van schrijven) nog steeds in lockdown en de dingen die je normaal gesproken zou doen om een winterdip te voorkomen, worden nu bemoeilijkt. Sporten is beperkt, vakanties nemen naar zonnige oorden is lastiger en ook in eigen land is niet alles open en even toegankelijk.

Uit onderzoek van EenVandaag blijkt dat zes op de tien van de Nederlanders meer last heeft van mentale klachten dan voor COVID-19. Vaak zijn dit klachten die veel lijken op de klachten van een winterdepressie: eenzaamheid, stress, somberheid en slaapproblemen… Het kan dus lastig zijn om te weten of je te maken hebt met een winterdip of een coronadip.

Hoe kun je met een winterdip (in coronatijd) omgaan?

Nu je precies weet wat een winterdip is en hoe het ontstaat, is het tijd om te kijken naar hoe je hier het beste mee om kunt gaan. Het is belangrijk om te begrijpen dat een winterdip je overkomt, jij hebt namelijk nul invloed op de hoeveelheid licht die je binnenkrijgt. Het goede nieuws is dat jij echter wel invloed op hebt hoe je met deze omstandigheden om kunt gaan. Tips en tricks hoe jij met deze omstandigheden om kunt gaan leer je onder andere in de NLP Practitioner.

In onderstaande video geeft onze trainer Alex Vaassen je drie krachtige tips waarmee jij er het beste van kunt maken als je last hebt van een dip in de coronatijd.

3 Tips om je coronadip te doorbreken (+2 bonustips)!

De tips van Alex én nog twee extra tips vind je hieronder:

1. Doe iets waardevols

Doe iets waardevols voor jezelf of voor iemand anders. Zingeving geeft enorm veel voldoening. Als jij een reden hebt -waar jij ook nog eens 100% achter staat- om uit jouw bed te komen in de ochtend zal het een stuk makkelijker gaan. Je zult daarnaast merken dat als jij iets waardevols voor iemand anders doet, gewoon omdat jij de tijd hebt, dat ook jou een goed gevoel zal geven.

2. Lichttherapie

Zoals eerder in deze blog besproken, heeft licht invloed op hoe wij ons voelen. Als je dat weet, zou het natuurlijk super zijn als je zelf invloed zou hebben op de mate waarin je licht binnenkrijgt. Voorbeelden van hoe je hier invloed op kunt hebben zijn een speciale lichtbril, lichtwekker of natuurlijk gewoon lekker naar buiten gaan! Uiteindelijk is natuurlijk daglicht nog altijd de beste oplossing ☀️

3. Bewegen

Wandelen, fietsen… Het hoeft niet eens écht sporten te zijn. Het zorgt voor instant geluk! Je ziet zelfs dat mensen in een depressie zitten, die geen enkele zin hebben om te wandelen, dat zodra zij in beweging komen zich beter gaan voelen.

4. Regelmaat en ritme

Het is misschien niet een hele spannende boodschap, maar regelmaat en ritme zorgt ervoor dat jij makkelijker omgaat met “donkere” tijden. Ga iedere avond op dezelfde tijd naar bed, eet regelmatig, kijk niet te lang naar schermen in de avond en probeer elke dag minimaal een half uur te bewegen.

5. Doorbreek je patroon

Naast het hebben van een vast ritme in de dingen die goed voor je zijn, kun je deze tijd natuurlijk ook goed gebruiken bij het doorbreken van patronen! In deze tijd, waar je meer binnen zit en niets normaal is en bijna alles anders is, is het namelijk de perfecte tijd om nieuwe dingen te proberen. Nieuwe dingen waar je blij van wordt, waar je vrolijk van wordt. Even iets anders. Dit zal er voor zorgen dat je dopamine (een pretstofje) aanmaakt. Start je dag bijvoorbeeld eens met wandelen of muziek luisteren, iets wat je normaal niet zou doen. Gewoon, om dat dopamine-effect te creëren.

Op wat heb jij wél invloed?

Als laatste willen wij jullie in deze blog meegeven dat je op bepaalde dingen simpelweg geen invloed hebt. Je hebt geen invloed op de zon, op een Covid-19 pandemie of andere dingen die even tegenzitten. Focus je dan ook niet té veel op die dingen waar je geen invloed op hebt, dit zal dan alleen maar een grotere uitdaging worden.

Focus je echter op waar je wél invloed op hebt. Zoals Stephen Covey zo mooi zegt in zijn boek ‘De 7 Eigenschappen van Effectief Leiderschap‘:

Proactive people focus their efforts in the Circle of Influence. They work on the things they can do something about.

Alex Vaassen vertelt hier meer over in zijn webinar over De Driehoek van Beïnvloeding. Hier gaat hij het meer hebben over hoe jij je anders kunt voelen, door simpelweg andere dingen te doen. Bekijk het webinar via onderstaande link:

https://unlp-nl.webinargeek.com/nlp-inspiratiewebinar-18-januari-20-00-uur?cst=blog

Dus.. Wat wordt de actie die jij als eerst gaat nemen om jouw corona- of winterdipje te overkomen?