8 juni 2020
Hashim Jarmohamed

Ontstaan van overtuigingen

Hoe overtuigingen ontstaan

Een moment in je leven waarop je uitermate gevoelig bent voor ervaringen en daarmee voor de overtuigingen die ontstaan, is in je kindertijd. Kinderen in de leeftijd tot 6 jaar zijn enorm gevoelig voor de (non-)verbale communicatie van de ouders.

“Ik ben opgegroeid met de gedachte dat ik niet belangrijk ben. Mijn vader was nooit thuis en mijn moeder was druk met het opvoeden met mijn jongere broertjes en zusjes. Ik was de oudste en behoorde alles te weten en te doen, moest meehelpen met de opvoeding. Wat ik dacht of vond dat was niet belangrijk. Het werk moest gedaan worden en dat stond voorop.”

Man, 46 jaar

Als een moeder tegen haar kind zegt: “Je bent waardeloos!” neemt een kind dit voor WAAR aan. Volwassen zijn veelal in staat om opmerkingen van anderen te weerleggen. Als je als volwassene een opmerking krijgt “Je bent waardeloos” kun je nog terugvallen op allerlei situaties waaruit blijkt dat dit niet waar is. Dat de persoon die dit zegt zelf de nodige problemen heeft. Of dat de omstandigheden ervoor zorgden dat de ander niet wist wat hij zei. 

Een kind op die leeftijd heeft nog geen referentiekader om zo’n opmerking te weerleggen. Het kind zal redeneren: “Als mamma het zegt, dan zal het wel waar zijn.” Er is op dat moment een overtuiging ontstaan. Helaas is dit praktijk van alledag. Ga maar na voor jezelf of mensen in je omgeving. Nog niet overtuigd? Zet televisieprogramma’s aan als de “Opvoedpolitie” en je hoort dit soort opmerkingen van ouders regelmatig langskomen.

Image Caption

Veranderen van beperkende overtuigingen

Wat we veelal niet beseffen is dat beperkende overtuigingen die zijn ontstaan in het verleden niet meer kloppen. Ze komen niet overeen met de persoon die je wilt zijn. En wellicht kun je dat verstandelijk wel begrijpen, maar voel je de emoties van die overtuiging nog steeds in je lichaam. Ik gaf op de lagere school een keer een spreekbeurt. Hopeloos mis ging dit. 

Ik wist niet meer wat ik wilde zeggen. Ik ging stotteren, klasgenoten begonnen te lachen en ik werd vuurrood. Na die ene keer had ik de overtuiging “Ik kan geen spreekbeurten of presentaties houden.” Dit terwijl ik inmiddels opgegroeid was, allerlei communicatieve vaardigheden had aangeleerd en vol zelfvertrouwen zat. En toch: elke keer als ik een presentatie moest houden dan ging het mis. Mijn overtuiging zat nog steeds in de weg en weerhield me in allerlei aspecten van mijn leven. Totdat ik erachter kwam dat ik mijn overtuigingen kon veranderen.

Overtuigingen zijn niets anders dan mentale constructies. Mentale associaties die we hebben gelegd met onszelf, anderen of situaties. Laat ik uitleggen wat ik hiermee bedoel. Als ik het onderwerp aansnijd van “sport” dan kan ik 10 mensen opzoeken die sport verschikkelijk vinden. Ik kan ook 10 mensen vinden die sport helemaal geweldig vinden. 

Het zegt dus niets over sport, maar alles over de mentale constructie die wij hebben gemaakt ten aanzien van sport. Onze mening over sport wordt gecreëerd door ervaringen uit het verleden: de opvoeding die je hebt gehad, rolmodellen uit je omgeving of gebeurtenissen die je hebben geraakt. Het goede nieuws van dit alles is dat het mentale constructies zijn en we ze dus kunnen veranderen. We moeten alleen weten hoe. NLP is gespecialiseerd in juist dit onderwerp: technieken om onze mentale constructies te veranderen. In een NLP Practitioner opleiding leer je om beperkende overtuigingen te identificeren en te veranderen.